أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
365
قانون ( فارسى )
نسخهء ديگر : هليله و گلنار از هريك دو درهم . صمغ فيلزهره ، نشادر و فيجن كهنه ، همه را بكوب و بساى و ببيز . دهانهء زهدان را اول با روغن گل چرب كنند و سپس از اين گرد دارويى بر آن بپاشند . اگر صمغ فيلزهره يا مغز هستهء ترنج را بسوزاند و يا هر دو را باهم بر آتش پاشند و دودش را به زهدان برسانند بهره بينند . فصل هشتم بواسير زهدان يكى از بيماريهاى زهدان بواسير است ، كه ممكن است بواسير در زهدان رخ دهد و گاهى مىشود كه به اندامان اطراف زهدان نيز سرايت كند و ممكن است استخوان زهار را به تباهى كشاند و متعفن سازد و گلوگاه زهدان را نيز متعفن كند . حتى ممكن است موى زهار را بريزد ؛ و گاهى احتمال دارد كه سوراخهاى كوچك در زهار پديد آورد . و احتمال دارد كه بعد از سرايت بواسير زهدان به زهار ، بيمارى راهى اطراف مقعد و ماهيچهء مقعد شود . در برخى حالات بواسير زهدان بر رويهء زهدان ديده مىشود و در برخى حالات بواسير در داخل زهدان است و پديدار نيست . ممكن است بواسير همه اطراف زهدان را در بر گيرد و ممكن است تنها در گلوى زهدان باشد . اگر بواسير در گلوى زهدان باشد ، يا بواسير زهدان به مثانه و دهانهء مثانه ، يا به اندامهاى پىآلوده و يا به ماهيچهء مثانه رسيده باشد ، علاجش بسيار دشوار و نوميدكننده است . اما در ساير اندامان علاجپذير است ولى نه به آسانى . صعب العلاجترين حالت بواسير زهدان آن است كه سبب ريزش موى زهار شود . بويژه اگر سوراخهاى كوچك در استخوان زهار بوجود بياورد . نشانيها وجود بيمارى بواسير زهدان نشانيهايى دارد كه از قرار زيرند : 1 - درد هميشگى و دست برندار . 2 - طولانى و پايا بودن تعفن ( بوى گند ) . 3 - قرحههاى زهدان كه سابق بر درد زهدان در آن باشند و مدت دراز مانده و شفا نيافتهاند و چرك خونالود از زهدان تراوش مىكنند ، دليل بر پيدايش بواسير در زهدان مىباشند . 4 - دردى دارد كه به درد سرطان شبيه است . 5 - مىتوانى آن را وسيلهء ميل تشخيص دهى كه كجاى زهدان بواسير گرفته و تا كجا رسيده است ؟ آيا در گوشت است يا از گوشت گذشته و به استخوان رسيده است ؟ كه همهء اينها از معاينه با ميل از نرمى و هموارى و سختى و زبرى معلوم مىشود .